انواع مدل فروشگاه آنلاین
فروشگاههای آنلاین را میتوان بر اساس نوع محصولات یا خدمات، شیوه فعالیت و مدل کسبوکار به انواع مختلفی تقسیم کرد. هر یک از این فروشگاهها ویژگیها و سازوکار منحصربهفرد خود را دارند. در نتیجه یکی از مهمترین تصمیماتی که صاحبان مشاغل پیش از راهاندازی و طراحی فروشگاه آنلاین باید در نظر بگیرند انتخاب یک مدل فروشگاه آنلاین متناسب با نیازهای کسبوکارشان است.
این مدلهای فروشگاه اینترنتی تعیین میکنند در کسبوکار شما ارزشها چگونه خلق میشوند، فرآیند تامین و ارسال کالا چگونه باید مدیریت شود و از چه مسیرهایی درآمدزایی پایدار حاصل میشوند. در واقع، انتخاب یک مدل فروشگاهی مناسب صرفاً به نحوه فروش محدود نمیشود؛ بلکه مسیر تامین کالا، ارتباط با مشتری و ساختار و شیوه رشد آن نیز مشخص میشود.
با این حال، این انتخاب همیشه کار سادهای نیست. بسیاری از صاحبان مشاغل هنگام راهاندازی یک کسبوکار آنلاین با پرسشها و ابهامهای مختلفی روبهرو میشوند: آیا برای راهاندازی فروشگاه اینترنتی حتماً به سرمایه اولیه و انبار نیاز است؟. اگر محصولی برای فروش نداشته باشیم، آیا همچنان امکان کسب درآمد از اینترنت وجود دارد؟ و از همه مهمتر، «کدام یک از این مدلهای فروشگاه آنلاین دقیقا با بودجه و توانایی فعلی من همخوانی دارد؟»
برای رسیدن به پاسخ این سوالات، شما را در این مقاله با انواع مدلهای فروشگاه اینترنتی آشنا میکنیم. هر یک را از نظر شیوه فعالیت، مزایا و محدودیتها بررسی خواهیم کرد. همچنین تفاوت مدلهایی مانند B2B، B2C، مارکت پلیس، دراپ شیپینگ و غیره را توضیح میدهیم. هدف این است که بتوانید پیش از راهاندازی فروشگاه اینترنتی، هوشمندانهترین مدل را برای کسبوکار خود انتخاب کنید.

انواع مدل فروشگاه اینترنتی
برای شروع فعالیت در فضای آنلاین، پیش از هر چیز باید بدانید مدل کسبوکار اینترنتی چیست. زیرا این مدل، همانطور که در بالا به آن اشاره شد مشخص مینماید یک فروشگاه اینترنتی چگونه برای مشتری ارزش ایجاد میکند، محصولات یا خدمات خود را عرضه میکند و به درآمد میرسد. این مدل، چارچوب کلی فعالیت کسبوکار را مشخص میکند و بر تصمیمهای مهمی همچون تامین کالا، ارسال سفارش و شیوه فروش تاثیر میگذارد.
به طور معمول در فروشگاههای اینترنتی، نحوه مدیریت سه بخش اصلی کسبوکار موجب تفاوت میان مدلهای مختلف فروشگاه اینترنتی میشود. این سه بخش شامل :
- زنجیره تامین (Supply): کالا یا خدمات از چه طریقی تامین میشوند؛ برای مثال از طریق تولید، خرید از تامینکننده یا همکاری با فروشندگان دیگر.
- لجستیک (Logistics): ارسال سفارشها چگونه مدیریت، بستهبندی و به دست مشتری میرسند.
- فروش: مشتری از چه بستری خرید میکند و فرآیند ثبت، پرداخت و نهاییشدن سفارش چگونه انجام میشود.
در ادامه، با رایجترین انواع مدل فروشگاه آنلاین آشنا میشویم. این مدلها را میتوان در سه دسته کلی قرار داد. دسته اول، مدلهایی هستند که نوع ارتباط میان خریدار و فروشنده را مشخص میکنند. دسته دوم نیز به ساختار و نحوه مدیریت فروشگاه اینترنتی میپردازد. دسته سوم نیز مدلهایی را شامل میشود که شیوه درآمدزایی یا توسعه کسبوکار را تعیین میکنند.
دسته اول: مدلهای ارتباطی کسبوکارهای اینترنتی
مدلهای ارتباطی مشخص میکنند که چه کسی محصولات یا خدمات را به چه کسی ارائه میدهد. در واقع، این مدلها نوع رابطه میان فروشنده و خریدار را تعریف میکنند و به نحوه مدیریت فروشگاه یا فرآیند تامین کالا ارتباطی ندارند. رایجترین مدلهای ارتباطی شامل B2B، B2C، C2C و C2B هستند.
1 - فروشگاه اینترنتی B2B
در مدل بنگاه به بنگاه (Business-to-Business)، طرفین معامله هر دو کسبوکار هستند. در این ساختار، شما کالا یا خدمات خود را به مصرفکننده نهایی نمیفروشید؛ بلکه مخاطب شما فروشگاههای دیگر، عمدهفروشان یا سازمانها هستند. به عنوان مثال، اگر یک تولیدکننده محصولاتش را به صورت آنلاین به شرکتها بفروشد یا یک عمدهفروش بستری برای سفارشگیری خردهفروشان میسازد، از این مدل کسبوکار اینترنتی استفاده کرده است.
در دنیای B2B تعداد سفارشها نسبت به فروشگاههای معمولی کمتر است ؛ اما در مقابل، ارزش معامله و حجم خرید بسیار بالا است. به همین دلیل، در میان انواع فروشگاه آنلاین، خریداران این مدل، با وسواس و بررسی دقیقتری برای خرید تصمیم میگیرند.
مشتریان فروشگاه اینترنتی B2B به عواملی مانند قیمت همکاری، شرایط پرداخت و خدمات پس از فروش اهمیت زیادی میدهند؛ بنابراین موفقیت شما در گرو شناخت دقیق بازار هدف و ساختن یک رابطه حرفهای و معتمد است.
این مدل بیشتر برای تولیدکنندگان، عمدهفروشان، واردکنندگان و شرکتهایی مناسب است که مشتریان آنها سایر کسبوکارها هستند. اگر قصد راهاندازی فروشگاهی برای فروش عمده کالا یا خدمات تخصصی دارید، B2B میتواند ساختار مناسبی برای کسبوکار شما باشد.
مزایا:
- سود بیشتر: از آنجا که خریدها به صورت عمده انجام میشوند، هر معامله سود کلانی برای شما به همراه دارد.
- روابط تجاری بلندمدت: مشتریان به دلیل نیاز همیشگی خود، در صورت رضایت خریدشان را تکرار میکنند که این امر باعث ایجاد درآمد پایدار میشود.
- رقابت کمتر: در بسیاری از حوزههای تخصصی، تعداد رقبای شما بسیار کمتر از بازار مصرفکننده عمومی است.
معایب:
- فرآیند فروش طولانی: مشتریان تجاری قبل از خرید نیاز به تحقیق و بررسیهای زیادی دارند؛ به همین دلیل نهاییشدن هر فروش زمان زیادی میبرد.
- نیاز به سرمایه بالا: برای تامین و انبارکردن حجم بالایی از کالا، به سرمایه اولیه بسیار زیادی نیاز دارید.
- پشتیبانی تخصصی: خریداران عمده انتظار پاسخگویی کاملا دقیق و حرفهای دارند و این یعنی به یک تیم فروش کاربلد نیاز دارید.
- پیچیدگی مدیریت: رسیدگی به چالشهای مربوط با قراردادهای مختلف، چکها و شرایط پرداخت متفاوت، مدیریت فروشگاه را پیچیدهتر میکند.
2 - فروشگاه آنلاین C2C
در مدل مشتری به مشتری (Customer-to-Customer)، فروشگاه آنلاین به افراد عادی اجازه میدهد تا محصولات نو یا دستدوم خود را مستقیم به دیگر مصرفکنندگان بفروشند. در این بیزینس مدل، پلتفرم تنها نقش واسطه را دارد و مالک کالا نیست. به بیان سادهتر شما به عنوان صاحب سایت محصولی تولید نمیکنید؛ بلکه صرفا یک واسطه امن برای اتصال خریدار و فروشنده هستید. پلتفرمهایی مثل دیوار و شیپور نمونههای واضح این مدل هستند.
در فروشگاه اینترنتی C2C، درآمد شما معمولا از طریق دریافت کارمزد از تراکنشها، هزینه ثبت آگهیهای ویژه یا تبلیغات درونبرنامهای تامین میشود. تمرکز اصلی شما در این مدل فروشگاه آنلاین باید روی سادهسازی فرآیند ثبت آگهی و بالابردن امنیت معاملات باشد تا کاربران بتوانند با خیال راحت به یکدیگر اعتماد کنند.
مزایا:
- بدون نیاز به سرمایه برای کالا: شما نیازی به خرید محصول، سرمایه اولیه یا انبارداری ندارید؛ چون کالاها توسط خود کاربران تامین میشوند.
- هزینه راهاندازی پایین: بخش زیادی از هزینههای شما صرفا مربوط به نگهداری و بازاریابی خودِ پلتفرم است.
- تنوع بینظیر خدمات و کالاها: هر کاربری میتواند هر نوع کالای مجاز را که دوست دارد در سایت شما آگهی کند که تنوع سایت را بالا میبرد.
معایب:
- دشواری در کنترل کیفیت: نظارت بر سلامت و اصالت کالاهایی که کاربران به یکدیگر میفروشند، بسیار سخت است.
- احتمال کلاهبرداری: جلب اعتماد کامل کاربران کار دشواری است و همیشه ریسک برخوردهای نامناسب یا کلاهبرداری میان کاربران وجود دارد.
- نیاز به ترافیک بسیار بالا: این مدل تنها زمانی به سودآوری واقعی میرسد که تعداد کاربران فعال و تراکنشهای روزانه بسیار زیاد باشد.
3 - فروشگاه اینترنتی C2B
مدل مشتری به بنگاه (Customer-to-Business) برخلاف دیگر انواع مدل های کسب و کار اینترنتی عمل میکند؛ یعنی این بار مشتریان، خدمات یا محصولات خود را به شرکتها و سازمانها ارائه میدهند. بارزترین شکل این مدل، پلتفرمهای فریلنسری مثل پونیشا یا کارلنسر هستند که متخصصان (مانند طراحان گرافیک، برنامهنویسان یا نویسندگان محتوا) پروژههای تعریفشده توسط شرکتها را انجام میدهند.
در این ساختار، وبسایت شما نقش پلتفرم واسط را بازی میکند. شرکتها پروژههای خود را ثبت میکنند، فریلنسرها پیشنهاد قیمت میدهند و بعد از توافق، کار شروع میشود. سود شما در فروشگاه اینترنتی C2B از دریافت درصد مشخصی پورسانت از هر پروژه موفق به دست میآید.
مزایا:
- قابل اجرا با سرمایه و هزینههای بسیار پایین: در این مدل، شما نیازی به خرید انبوه کالا ندارید. تمرکز اصلی بر راهاندازی پلتفرم و جذب مشتریان و متخصصان است که هزینه کمتری دارد.
- بدون دغدغه لجستیک و انبارداری: در اکثر سناریوهای این مدل با کالای فیزیکی یا زنجیره تامین کالا سروکار ندارید و تمام فرآیندها بهصورت دیجیتال انجام میشود.
- بازار هدف مشخص: مخاطبان شما شرکتهایی هستند که آمادهاند برای تخصص و خدمات باکیفیت هزینه کنند.
معایب:
- چالش جذب و حفظ متخصصان: جذب پروژههای باکیفیت برای متخصصان تازهکار دشوار است که همین میتواند موجب کاهش انگیزه و ترک پلتفرم توسط آنها شود و در نهایت، کیفیت خدمات ارائهشده به شرکتها را تحتتاثیر قرار دهد.
- وابستگی شدید به مهارت فردی: کیفیت نهایی کار کاملا به تخصص فرد ارائهدهنده وابسته است و این کار، نظارت را برای پلتفرم سخت میکند.
- چالشهای هماهنگی مالی: هماهنگکردن سیستم پرداخت امن برای رضایت کامل کارفرما و مجری پروژه نیاز به پشتیبانی دقیقی دارد.
4 - آنلاین شاپهای B2C
مدل بنگاه به مصرفکننده (Business-to-Consumer)، رایجترین مدل فروش مستقیم کالا یا خدمات به مصرفکننده نهایی است. در این نوع فروشگاه آنلاین، شما به عنوان یک فروشگاه، محصولات فیزیکی یا خدمات خود را مستقیما به مصرفکننده نهایی یعنی مردم عادی میفروشید. اکثر آنلاینشاپهایی که روزانه از آنها خرید میکنید، فروشگاه اینترنتی B2C محسوب میشوند.
در این مدل، شما کالاها را تامین میکنید، در وبسایت خود نمایش میدهید و بعد از پرداخت مشتری، فرآیند ارسال را انجام میدهید. برای موفقیت در B2C، تجربه کاربری آسان در سایت، تصاویر باکیفیت از محصولات و پشتیبانی سریع حرف اول را میزنند. بهعلاوه، استفاده از خدمات دیجیتال مارکتینگ نیز برای جذب مشتری اهمیت زیادی دارد.
مزایا:
- فروش سریع و مستقیم: خریدها معمولا با تصمیمهای آنی انجام میشوند و نیازی به فرآیندهای طولانی مذاکره نیست.
- دسترسی به بازار بزرگ: مخاطب شما عموم مردم هستند؛ بنابراین با یک بازاریابی صحیح میتوانید فروش بسیار بالایی را تجربه کنید.
- کنترل مستقیم روی برند: شما کنترل کاملی روی قیمتگذاری، تخفیفها و نحوه ارائه خدمات به مشتری دارید.
معایب:
- رقابت به شدت بالا: به دلیل سادگی راهاندازی این کسبوکار، رقبای بسیار زیادی در بازار دارید و جلب توجه مشتری بسیار دشوار است.
- حساسیت بالای مشتریان: خریداران روی قیمتها، هزینه ارسال و سرعت تحویل کالا بسیار حساس هستند.
- هزینههای مداوم بازاریابی: برای جذب مشتریان جدید و وفادارسازی مشتریان قدیمی، باید همواره بودجهای را صرف تبلیغات و استفاده از خدماتی مانند خدمات سئو کنید.

دسته دوم: مدلهای اجرایی فروشگاه اینترنتی
مدلهای اجرایی، نحوه فعالیت فروشگاه اینترنتی و مدیریت فرآیندهای مختلف را مشخص میکنند. این مدلها تعیین میکنند مالکیت کالا بر عهده چه کسی است، فرآیند تامین و لجستیک چگونه مدیریت میشود و هر یک از طرفین چه مسئولیتهایی در قبال فروش، ارسال سفارش و پشتیبانی از مشتری دارند. مارکت پلیس، ریتیلر، دراپ شیپینگ و افیلیت مارکتینگ از رایجترین انواع مدل آنلاین شاپ اجرایی هستند.
1 - فروشگاه اینترنتی مارکت پلیس
مارکت پلیس(Marketplace) نوعی پلتفرم (Platform) آنلاین است که فضایی برای فعالیت همزمان چندین فروشنده را فراهم میکند. در این مدل، پلتفرم معمولا مالک کالا نیست و به عنوان واسطه میان فروشندگان و خریداران ارتباط ایجاد میکند. هر فروشنده محصولات خود را در سایت ثبت میکند و مشتریان میتوانند از میان فروشگاهها و برندهای مختلف، کالای موردنظر خود را انتخاب و خریداری کنند.
در بیشتر مارکت پلیسها، مسئولیت تامین کالا و ارسال سفارش بر عهده فروشندگان است. پلتفرم نیز معمولا از طریق دریافت کمیسیون هر سفارش، فروش اشتراک به فروشندگان یا ارائه خدمات تبلیغاتی درآمد کسب میکند. البته برخی مارکت پلیسها برای سادهتر شدن فرآیند فروش، خدماتی مانند انبارداری، پردازش سفارش یا ارسال کالا را نیز خود برعهده میگیرند.
امروزه بسیاری از پلتفرمهای B2C و C2C بر پایه مدل مارکت پلیس فعالیت میکنند. برای مثال، دیوار و شیپور را میتوان نمونههایی از مارکت پلیس C2C دانست؛ در حالی که اسنپ و دیجیکالا یک مارکت پلیس B2C محسوب میشوند.
البته دیجیکالا نمونه جالبی از تغییر مدل کسبوکار است. این مجموعه فعالیت خود را بهعنوان یک ریتیلر (Retailer) آغاز کرد و کالاها را مستقیما به مشتریان میفروخت؛ اما با گسترش فعالیت و افزایش تعداد فروشندگان، بهتدریج به یک مارکت پلیس ترکیبی (Hybrid Model ) تبدیل شود. این تغییر باعث شد تنوع محصولات بیشتر شود و فروشندگان مختلف بتوانند از بستر دیجیکالا برای عرضه کالاهای خود استفاده کنند.
مزایا:
- بدون نیاز به سرمایه و انبارداری: نیاز به خرید فیزیکی کالا، مدیریت انبارداری یا دغدغههای مربوط به لجستیک محصولات را ندارید.
- تنوع بالا و فروش زیاد: تنوع بینظیر محصولات موجود در سایت به دلیل حضور دهها فروشنده مستقل، مشتریان بیشتری را جذب میکند.
- امکان توسعه آسان و بدون هزینه کسبوکار: میتوان بدون نیاز به افزایش سرمایه و خرید کالا، تنها با افزایش تعداد فروشندگان کسبوکار را توسعه داد.
معایب:
- مدیریت سخت: کنترل کیفیت کالاها ارسالی توسط فروشندگان مختلف و نظارت بر کل سیستم کار آسانی نیست و پیچیدگیهای خود را دارد.
- سود کمتر: حاشیه سود شما در مقایسه با فروش مستقیم کالا، به خصوص هنگام شروع کسبوکار کمتر است و درآمد شما به عملکرد فروشندگان وابسته است.
2 - فروشگاه آنلاین دراپ شیپینگ
اگر سرمایه اولیه محدودی دارید یا ترجیح میدهید درگیر خرید کالا و انبارداری نشوید، دراپ شیپینگ (Drop Shipping) میتواند گزینه مناسبی برای شما باشد. در این مدل، شما محصولات تامینکنندگان را در سایت خود نمایش میدهید. پس از ثبت سفارش توسط مشتری، اطلاعات خرید را برای تامینکننده ارسال میکنید تا او محصول را مستقیما به دست مشتری برساند.
در این مدل، شما بیشتر روی بازاریابی، جذب مشتری و مدیریت فروش تمرکز میکنید و مسئولیت تامین و ارسال کالا بر عهده تامینکننده است. درآمد شما از اختلاف قیمت خرید تامینکننده و قیمت فروش در فروشگاه به دست میآید. هرچه بتوانید محصولات مناسبتری انتخاب کنید و مشتریان بیشتری جذب کنید، سود بیشتری نیز خواهید داشت. البته موفقیت در این روش تا حد زیادی به انتخاب تأمینکنندگان قابلاعتماد و مدیریت صحیح سفارشها بستگی دارد.
در صورتی که تصمیم گرفتید فروشگاه خود را بر پایه این مدل راهاندازی کنید، استفاده از خدمات دراپشیپینگ شاپفا را به شما پیشنهاد میکنیم. شاپفا نه تنها تامینکنندگان معتبری به شما معرفی میکند؛ بلکه فروشگاهی با تمام امکانات موردنیا ز برای اجرای این مدل کسبوکار در اختیارتان قرار میدهد.
مزایا
- بدون نیاز به سرمایه اولیه و انبارداری: میتوانید بدون خرید عمده کالا و بدون نیاز به انبار، محصولات را در فروشگاه اینترنتی خود عرضه کنید. همچنین مسئولیت نگهداری کالا و ارسال سفارشها بر عهده تأمینکننده است.
- ریسک مالی کمتر: نیازی به خرید یا افزایش موجودی کالا از پیش ندارید؛ بنابراین نگرانی نسبت به عدم فروش منقضیشدن یا آسیب دیدن کالاها در انبار نیز وجود نخواهد داشت.
- تنوع بالای محصولات: بدون افزایش هزینههای انبارداری، میتوانید محصولات متنوعی را از تأمینکنندگان مختلف در فروشگاه خود عرضه کنید.
معایب:
- حاشیه سود کمتر: درآمد شما معمولا نسبت به مدل فروش مستقیم کمتر است؛ زیرا کالا را پس از ثبت سفارش و بهصورت تکی از تامینکننده تهیه میکنید.
- کنترل محدود بر کیفیت و ارسال: نظارت مستقیمی بر کیفیت کالا، بستهبندی و زمان ارسال سفارشها ندارید و این موارد به عملکرد تأمینکننده بستگی دارد.
- چالش در حفظ اعتبار برند: عملکرد ضعیف تامینکننده میتواند باعث نارضایتی مشتریان شود و بر اعتبار فروشگاه اینترنتی شما تاثیر منفی بگذارد.
3 - فروشگاه آنلاین افیلیت مارکتینگ
در مدل افیلیت مارکتینگ (Affiliate Marketing) یا همکاری در فروش نیز شما محصولی را تولید یا انبار نمیکنید و مسئول ارسال سفارش به دست مشتریان نیز نیستید. بلکه صرفاً محصولات یا خدمات یک کسبوکار دیگر را از طریق وبسایت و یا رسانه اجتماعی خود به مخاطبان معرفی میکنید. برای هر محصول، یک لینک اختصاصی از طرف صاحب کسبوکار در اختیار شما قرار میگیرد تا آن را در سایت خود قرار دهید. اگر کاربری از طریق همان لینک وارد سایت صاحب کسبوکار (فروشنده اصلی) شود و خرید خود را تکمیل کند، درصد مشخصی از مبلغ فروش به عنوان کمیسیون به شما تعلق میگیرد.
ثبت این فروش معمولا با استفاده از کوکی (Cookie) یا شناسه اختصاصی انجام میشود. به این ترتیب، سیستم تشخیص میدهد که مشتری از طریق لینک شما وارد سایت شده است.
اگر بهدنبال راهی برای کسب درآمد بدون فروش مستقیم کالا و از تولید محتوا و معرفی محصولات هستید، فروشگاه آنلاین افیلیت مارکتینگ مناسب شماست. چون امروزه بسیاری از فروشگاههای اینترنتی مانند دیجیکالا از این مدل برای توسعه شبکه بازاریابی و افزایش فروش خود استفاده میکنند. ناگفته نماند که موفقیت در این روش بیش از هر چیز به تولید محتوای باکیفیت و رعایت اصول سئو (SEO) برای جذب مخاطبان هدف وابسته است.
مزایا
- عدم نیاز به لجستیک و انبارداری: برای شروع نیازی به خرید کالا، مدیریت انبار فیزیکی یا درگیری با چالشهای ارسال سفارش نیست.
- هزینه راهاندازی بسیار پایین: ورود به این ساختار نسبت به سایر انواع مدل فروشگاه آنلاین به سرمایه اولیه بسیار کمتری نیاز دارد و ریسک مالی آن در پایینترین حد ممکن است.
- امکان ایجاد درآمد غیرفعال: در صورت تولید محتوای ارزشمند و اجرای اصولی سئو، سایت شما میتواند به صورت شبانهروزی و بدون نیاز به حضور فعال شما درآمدزایی کند.
معایب
- وابستگی شدید به ترافیک و نرخ تبدیل: موفقیت و درآمد نهایی شما کاملا در گرو میزان بازدید سایت و توانایی شما در ترغیب مخاطبان به کلیک روی لینکها و تکمیل خرید است.
- کمیسیونهای محدود و متغیر: سود شما محدود به درصدی است که فروشنده اصلی تعیین میکند؛ بنابراین در برخی حوزهها برای رسیدن به درآمد ایدهآل، به هدایت هدایت مخاطب و حجم فروش بسیار بالایی نیاز دارید.
- عدم کنترل بر قوانین ارائهدهنده: تغییر ناگهانی سیاستها، کاهش درصد پورسانت یا توقف کامل برنامه همکاری در فروش توسط فروشگاه مرجع، میتواند مستقیماً پایداری درآمد شما را به خطر بیندازد.
4- فروشگاه اینترنتی ریتیلر (Retailer)
یک ریتیلر (Retailer) یا خردهفروش آنلاین، کالاها را از تولیدکنندگان یا تامینکنندگان خریداری میکند و پس از نگهداری در انبار، آنها را مستقیما به مشتریان نهایی میفروشد. در این مدل فروشگاه اینترنتی، فروشگاه مالک کالا است و مسئولیت قیمتگذاری، مدیریت موجودی، بستهبندی و ارسال سفارشها را نیز بر عهده دارد.
مهمترین تفاوت ریتیلر با مارکت پلیس در مالکیت کالا است. در مدل ریتیلر، فروشگاه محصولات را خریداری و موجودی آنها را مدیریت میکند؛ اما در مارکت پلیس، پلتفرم معمولا مالک کالا نیست و تنها بستر ارتباط میان فروشندگان و خریداران را فراهم میکند. به علاوه، مسئولیت تامین کالا و مدیریت موجودی در مارکت پلیس برعهده فروشندگان است.
اگر قصد دارید کنترل کاملی بر موجودی کالا، قیمتگذاری و تجربه خرید مشتری داشته باشید، مدل ریتیلر انتخاب مناسبتری است. میتوانید با استفاده از یک فروشگاهساز بهراحتی و با سرمایهای کم و خیلی سریع یک سایت فروشگاهی برای خود راهاندازی کنید و سپس روی فروش محصولاتتان متمرکز شوید.
مزایا:
- کنترل کامل بر تجربه مشتری: در این نوع فروشگاه اینترنتی شما روی تمام مراحل از استراتژی قیمتگذاری و بررسی کیفیت کالا گرفته تا نوع بستهبندی و سرعت ارسال، نظارت مستقیم و صددرصدی دارید.
- حاشیه سود بسیار بالا: از آنجا که کالاها را مستقیما از تامینکننده و به صورت عمده با قیمت پایینتری خریداری میکنید، سود نهایی شما در مقایسه با مدلهای واسطهای (مانند دراپشیپینگ) به مراتب بیشتر است.
معایب:
- نیاز به سرمایه اولیه نسبتا زیاد: برای اجرای موفق این مدل، به بودجه اولیه جهت خرید کالا به صورت عمده و همچنین تامین هزینههای مربوط به اجاره و نگهداری انبار نیاز دارید.
- ریسک بالای خواب سرمایه و انبارداری: در این ساختار، خطر آسیبدیدن، قدیمیشدن کالاها، نوسانات قیمت بازار یا فروش نرفتن محصولات در انبار تماما بر عهده کسبوکار شما است.

دسته سوم: مدلهای درآمدی و توسعه کسبوکار
علاوه بر مدلهای ارتباطی و مدلهای اجرایی، بعضی از انواع مدل فروشگاه آنلاین به نحوه درآمدزایی یا توسعه کسبوکار مربوط میشوند. اگرچه این مدلها مستقیما ساختار فروشگاه اینترنتی را مشخص نمیکنند، اما آشنایی با آنها خالی از لطف نیست.
مدل کسبوکار فریمیوم (Freemium)
کلمه فریمیوم ترکیبی از دو واژه رایگان (Free) و ویژه (Premium) است. در این مدل، شما خدمات پایه یا محصولات دیجیتال خود را به صورت کاملا رایگان در اختیار کاربران قرار میدهید. سپس برای دسترسی به امکانات پیشرفتهتر، ابزارهای تخصصی یا حذف تبلیغات، از کاربر هزینه دریافت میکنید.
این ساختار بیشتر برای فروشگاههای ارائهدهنده محصولات دیجیتال، نرمافزارها و اپلیکیشنها کاربرد دارد. هدف اصلی در مدل فریمیوم، جذب سریع کاربران از طریق خدمات رایگان و سپس تبدیل درصدی از آنها به مشتریان پولی است. برای مثال، یک نرمافزار حسابداری ممکن است نسخه ساده خود را رایگان عرضه کند، اما برای اتصال به سیستم باشگاه مشتریان یا دریافت گزارشهای پیشرفته، حق اشتراک ماهانه در نظر بگیرد.
مزایا
- جذب سریع مخاطب: ارائه خدمات رایگان، مانع اولیه برای ثبتنام را از بین میبرد و ترافیک سایت را بالا میبرد.
- بازاریابی ویروسی: کاربران راضی، سرویس رایگان شما را به دیگران معرفی میکنند.
- اعتمادسازی قدرتمند: مشتری پیش از پرداخت هرگونه هزینه، کیفیت خدمات شما را به طور کامل تست میکند.
معایب
- هزینه بالای نگهداری: پشتیبانی و ارائه خدمات به هزاران کاربر رایگان، هزینههای زیرساختی و سرور زیادی برای شما به همراه دارد.
- چالش در متقاعدسازی: قانعکردن کاربری که به خدمات رایگان عادت کرده برای پرداخت پول و ارتقا به نسخه ویژه، کار دشواری است.
- نرخ تبدیل پایین: معمولا تنها درصد بسیار کوچکی از کاربران رایگان به مشتریان پولی تبدیل میشوند و رسیدن به سودآوری زمانبر است.
مدل کسبوکار فرانشیز (Franchise)
فرانشیز (Franchise) مدلی است که در آن، صاحب یک برند یا کسبوکار موفق، حق استفاده از نام تجاری، محصولات و مدل فعالیت خود را در اختیار افراد یا شرکتهای دیگر قرار میدهد. در مقابل، دریافتکننده فرانشیز مبلغی را بهعنوان حق امتیاز پرداخت میکند و موظف است مطابق استانداردها و قوانین برند اصلی فعالیت کند.
اگرچه فرانشیز بیشتر در فروشگاههای زنجیرهای شناخته میشود؛ اما بسیاری از کسبوکارهای آنلاین نیز از این مدل استفاده میکنند. در این روش، کسبوکار میتواند بدون سرمایهگذاری مستقیم برای ایجاد شعبههای جدید، دامنه فعالیت خود را گسترش دهد و از محل حق امتیاز یا درصدی از فروش درآمد کسب کند.
مزایا:
- توسعه سریع با سرمایه شرکا: در این مدل نیازی به سرمایهگذاری مستقیم برای تاسیس شعب جدید ندارید و کسبوکار شما با استفاده از بودجه دریافتکنندگان نمایندگی، بهسرعت گسترش مییابد.
- افزایش نفوذ و شناخت برند: حضور نمایندگان متعدد در بازارهای گوناگون باعث میشود نام تجاری شما بدون نیاز به صرف هزینههای کلان بازاریابی، بیشتر دیده و شناخته شود.
معایب:
- چالش در یکپارچگی و حفظ کیفیت: از آنجا که مدیریت شعب بر عهده افراد مستقل است، حفظ استانداردها و ارائه خدمات باکیفیت و یکسان در تمامی نمایندگیها کار پیچیده و سختی خواهد بود.
- نیاز به نظارت مستمر و دقیق: برای اطمینان از عملکرد صحیح نمایندگان، باید سیستمهای کنترلی قدرتمندی پیادهسازی کنید که این امر نیازمند صرف زمان و انرژی زیادی از سوی کسبوکار اصلی است.
- خطر آسیب به اعتبار برند: هرگونه تخلف، رفتار غیرحرفهای یا اجرای ضعیف قوانین توسط حتی یک نماینده، میتواند مستقیما به اعتبار و نام تجاری شما ضربه وارد کند.
سخن آخر
انتخاب از میان انواع مدل فروشگاه آنلاین، تصمیمی است که میتواند مسیر رشد کسبوکار اینترنتی شما را مشخص کند. هر مدل، ساختار، مزایا و چالشهای خاص خود را دارد و هیچ گزینهای را نمیتوان بهترین انتخاب برای همه کسبوکارها دانست. اگر سرمایه محدودی دارید، مدلهایی مانند دراپ شیپینگ یا افیلیت مارکتینگ میتوانند نقطه شروع مناسبی باشند. اگر قصد فروش مستقیم به مصرفکننده را دارید، مدل B2C انتخاب رایجتری است و اگر مشتریان شما سایر کسبوکارها هستند، B2B گزینه مناسبتری خواهد بود.
در نهایت، بعد از انتخاب مدل مناسب قدم مهم بعدی پیداکردن پلتفرمی مطمئن برای راهاندازی یک سایت حرفهای است. در این مرحله شاپفا به عنوان پلتفرم تخصصی ساخت انواع سایت، فروشگاه و خدمات سئو میتواند همراه شما باشد تا بدون دغدغههای فنی، سایت خود را راهاندازی کنید. پیشنهاد میکنیم جهت انتخاب بهترین مدل متناسب با شرایط خود، با کارشناسان ما تماس بگیرید تا از مشاوره تخصصی بهرهمند شوید.
