6 نشانه مهم که فروشگاه اینترنتی شما آماده مقیاسپذیری است
آیا تا به حال به این فکر کردهاید فروشگاه اینترنتی خود را مثل دیجی کالا توسعه دهید؟ بیشتر صاحبان کسبوکارهای اینترنتی از همان اول با این رویا فروشگاه خود را راهاندازی میکنند؛ اما واقعیت این است که نمیدانند چه زمانی برای این رشد آمادهاند.
واقعا هم تشخیص این زمان مهم است. چون اگر خیلی زود و بدون آمادگی فروشگاه خود را گسترش دهند، ممکن است زیر بار هزینهها کمر خم کنند و سرمایهشان تمام شود؛ بدون این که در عمل پیشرفتی کرده باشند. از آن طرف، اگر خیلی صبر کنند، رقیبان فرصت را از آنها گرفته و بازار را در دست میگیرند.
با این وجود، اگر شما هم به فکر مقیاس پذیری فروشگاه خود هستید، باید اول مطمئن شوید که زیرساختها و شرایط برای این جهش مهیا هستند. در این مقاله، 6 نشانه مهم را بررسی میکنیم که نشان میدهند کسبوکار شما آمادگی بزرگشدن را دارد.
نکته مهم: همین ابتدای کار باید یک نکته را روشن کنیم: توسعه یک کسبوکار با رشد یک کسبوکار متفاوت است. رشد یعنی این که مثلا، درآمد خود را نسبت به سال گذشته 10 درصد افزایش دهید؛ اما توسعه یعنی ظرفیت و عملکرد فروشگاه خود را چندبرابر کنید.
برای رشد کسبوکارتان شما میتوانید یک کمپین تبلیغاتی اجرا کنید؛ اما برای توسعه باید سرمایه بیشتری وسط بگذارید و تمام سیستمهای نرمافزاری، نیروها، انبار، فرایندها و توان عملیاتی خود را قویتر کنید.
نشانه اول: فروش پایدار و مستمر دارید
اولین و مهمترین نشانه آمادگی فروشگاه شما برای مقیاسپذیری داشتن یک درآمد پایدار است. نه به این معنی که هر روز دقیقا یک مقدار ثابت فروش داشته باشید؛ باید «الگوی خرید» مشتریانتان را به دست آورده باشید.
اجازه دهید با یک مثال موضوع را روشن کنیم. فرض کنید ماه پیش به خاطر یک پست اینستاگرامی که به صورت شانسی وایرال شده است، فروش بالایی داشتید. آنقدر که به سختی توانستید به همه سفارشات رسیدگی کنید. به نظرتان این افزایش حجم تقاضا یعنی این که فروشگاه شما آماده مقیاسپذیری است؟ خیر، این سیل ناگهانی به همان سرعتی که آمده است، فروکش میکند. توسعه فروشگاه در این وضعیت ریسک بالایی دارد و مساوی است با خودکشی مالی. چرا؟
چون بزرگ شدن هزینهبر است. شما قرار است انبار بزرگتر بگیرید، نیرو استخدام کنید یا بودجه تبلیغات را ده برابر کنید. اگر درآمدتان ثبات نداشته باشد، این هزینههای ثابت جدید میتواند کمر کسبوکارتان را بشکند. به خصوص که این هزینهها همیشگی هستند و با تمامشدن تبلیغات حذف نمیشوند. پس باید درآمدی داشته باشید که حتی در روزهای معمولی سال هم از پس این هزینهها بربیاید.
زمانی شما آماده هستید که آمار فروش سه تا شش ماه گذشته فروشگاهتان، یک روند صعودی نرم یا حداقل یک ثبات اطمینانبخش را نشان میدهد. شما باید بتوانید با تقریب خوبی حدس بزنید که ماه آینده چقدر فروش خواهید داشت. مثلا بدانید که اگر ۱۰۰ نفر وارد سایت میشوند، ۵ نفر حتما خرید میکنند. وقتی این عدد (نرخ تبدیل) ثابت شد، وقت آن است که به جای ۱۰۰ نفر، ۱۰ هزار نفر را به سایت بیاورید.
پس قبل از هر اقدامی، اکسل فروش ماهانهتان را چک کنید. اگر نوسانات شدیدی ندارید و هر ماه کمی بهتر از ماه قبل هستید، چراغ سبز اول را دریافت کردهاید.
نشانه دوم: تقاضا از ظرفیت فعلی شما بیشتر شده است
در دنیای تجارت، دو نوع مشکل داریم: مشکلات تلخ و مشکلات شیرین. مشکلات تلخ یعنی کسی محصول شما را نمیخرد؛ اما مشکلات شیرین یعنی آنقدر مشتری دارید که دیگر نمیتوانید به همه آنها سرویس بدهید. اگر مدام باید به مشتریان خود بگویید «ببخشید، موجودی تمام شده» یا «ارسالها با کمی تاخیر انجام میشود» یک زنگ هشدار است. این یعنی از سمت بازار به اندازه کافی تقاضا وجود دارد؛ پس وقت بزرگشدن است.
در این شرایط اگر دیر بجنبید، ممکن است مشتریان خود را از دست بدهید؛ چطور؟ فرض کنیم شما بعد از راه اندازی فروشگاه اینترنتی خود هیچ نیرویی استخدام نکردید. خودتان همزمان هم ادمین سایت هستید، هم اینستاگرام و تلگرام. همچنین، مسئولیت خرید محصولات و ارسال بستهها هم با شماست.
با این وجود، دیگر «مدیر» نیستید؛ تبدیل به «کارگر» فروشگاه خودتان شدهاید. در نتیجه، فرصتی هم برای فکرکردن به استراتژی، پیداکردن تامینکنندههای بهتر یا بهبود سایت پیدا نمیکنید. این دقیقا همان نشانه آمادهبودن فروشگاه شما برای اسکیل است. باید با استخدام نیرو یا استفاده از ابزارهای هوشمند، زمان خودتان را آزاد کنید تا بتوانید به نقشههای بزرگتر بیندیشید.
بسیاری از صاحبان فروشگاهها در این مرحله میترسند. آنها فکر میکنند هیچکس مثل خودشان با عشق بستهها را نمیپیچد؛ اما حقیقت این است که اگر بزرگ نشوید، کیفیت شما به خاطر خستگی و فشار زیاد، ناخودآگاه افت میکند. در کل، اگر وقت سرخاراندن ندارید، بدانید که پتانسیل بازار شما بسیار بیشتر از ظرفیت فعلیتان است. پس قبل از این که دیر شود و مشتریان به سراغ رقیبانتان بروند، توسعه را شروع کنید.
نشانه سوم: مشتریان وفادار زیادی دارید
اگر فروشگاه شما مثل یک سطل سوراخ باشد که هر چه مشتری جذب میکنید، از طرف دیگر آن بیرون میروند، اسکیلکردن فقط هدردادن پول است. در مقابل، اگر مشتریان شما بعد از اولین خرید، معمولا باز هم برمیگردند، یعنی برای مقیاسپذیری آمادهاید.
نرخ بازگشت مشتری (Retention Rate) کیفیت محصول و خدمات شما را نشان میدهد. بهعلاوه، وقتی کسی برای بار دوم از شما خرید میکند، یعنی در جلب اعتماد و رضایت او موفق بودهاید. این اعتماد بزرگترین دارایی شما برای توسعه است. با تکیه به این دارایی میتوانید با اطمینان بیشتری روی تبلیغات گسترده سرمایهگذاری کنید؛ چون مشتریان فعلی شما هزینهی اسکیلشدن و جذب مشتریان جدید را تامین میکنند.
از آن طرف، میدانید هر مشتری جدیدی که جذب میشود، احتمالا به یک مشتری وفادار تبدیل خواهد شد. علاوه بر این، مشتریان وفادار بهترین بازاریابان شما هستند. آنها شما را به دوستان و خانواده معرفی و مشتریان جدیدی برایتان جذب میکنند.
وقتی میخواهید فروشگاه را بزرگ کنید، این مشتریان مثل یک ستون محکم عمل میکنند. آنها در برابر تغییرات احتمالی یا حتی اشتباهات کوچکی که ممکن است در مسیر بزرگشدن رخ دهد، صبورتر هستند. پس قبل از این که برای توسعه دست به کار شوید، نگاهی به آمار مشتریان قبلی خود بیندازید. اگر درصد قابل توجهی از فروش متعلق به کسانی است که قبلا هم از شما خرید کردهاند، یعنی زیربنای کسبوکارتان برای یک جهش بزرگ کاملا آماده و محکم است.
نشانه چهارم: بازاریابی شما سودآور است
زمانی آماده گسترش هستید که تکنیکهای بازاریابی شما، از ایمیل مارکتینگ گرفته تا شبکههای اجتماعی نتیجهبخش و سودآور باشند. برای این که از این موضوع مطمئن شوید، باید بدانید برای هر تومان که هزینه میکنید، چقدر سود به دست میآورید؛ چگونه؟ با محاسبه «هزینه جذب مشتری» (CAC) و «ارزش طول عمر مشتری» (LTV).
به زبان ساده، اگر شما برای جذب یک مشتری ۵۰ هزار تومان هزینه تبلیغات میدهید، آن مشتری باید در طول دوران خریدش از شما، حداقل ۱۵۰ هزار تومان سود (نه فقط فروش) به شما برساند. اگر این نسبت ۱ به ۳ را دارید، یعنی کسبوکار شما آمادگی مقیاسپذیری را دارد. (البته این نسبت بسته به صنعت میتواند متفاوت باشد؛ اما به طور کلی اگر LTV حداقل ۳ برابر CAC باشد، یعنی تبلیغات شما قابل توسعه است.) در مقابل، اگر هزینهای که برای تبلیغ میکنید با سودی که میگیرید سربهسر است یا فاصله کمی دارد، توسعهدادن فقط باعث ضرر بیشتر شما میشود.
از آن طرف، باید بدانید کدام کانال بازاریابی برای شما بهتر کار میکند. آیا مشتریانی که از تلگرام میآیند بیشتر خرید میکنند یا کسانی که از جستجوی گوگل؟ وقتی این اطلاعات را داشته باشید، اسکیلکردن دیگر ریسکی برای شما ندارد. دیگر نمیگویید «امیدوارم با گسترش فروشم زیاد شود»، بلکه میگویید «من ۱۰ میلیون تومان دیگر در این بخش هزینه میکنم چون میدانم ۳۰ میلیون تومان سود برمیگرداند». اگر تمام فرآیندهای مالی شما شفاف است و حاشیه سودتان اجازه مانور میدهد، وقت آن رسیده که مقیاس کار را بالا ببرید.
نشانه پنجم: جریان نقدی سالم و سرمایه در گردش کافی دارید
شاید عجیب به نظر برسد؛ اما خیلی از فروشگاههای اینترنتی دقیقا زمانی شکست میخورند که در ظاهر همه چیز عالی پیش میرود. میزان فروش بالا رفته، سفارشها زیاد شده و همه برندشان را میشناسند؛ اما ناگهان یک مشکل جدی ظاهر میشود: هیچ «پول نقدی» در حساب نیست.
وقتی قرار است فروشگاه را مقیاسپذیر کنید، دخلتان بیشتر از خرجتان میشود. شما باید موجودی بیشتری بخرید، انبار بزرگتری داشته باشید، تبلیغات سنگینتر انجام دهید و شاید مجبور شوید نیروی جدید هم استخدام کنید. اگر سرمایه در گردش کافی نداشته باشید و تمام بودجه شما درگیر تامین کالا باشد، دستتان خالی میماند. اینجاست که میگوییم فروشگاه دچار بحران «سرمایه در گردش» شده است.
سرمایه در گردش یعنی پولی که همیشه باید در دسترس باشد تا فروشگاه بتواند بچرخد. مثلا ممکن است شما در یک ماه ۳۰۰ میلیون تومان فروش داشته باشید؛ اما چون پول بخشی از سفارشها هنوز تسویه نشده، عملا برای خرید مجدد یا پرداخت هزینههای جاری دستتان خالی باشد.
فروشگاهی آماده مقیاسپذیری است که حتی اگر یک ماه فروش افت کرد یا پرداختها با تاخیر انجام شد، باز هم بتواند بدون استرس ادامه دهد. پس قبل از این که برای توسعه کسبوکارتان دست به کار شوید، حسابوکتاب دقیقی داشته باشید. ببینید چقدر پول لازم دارید تا حداقل چند ماه هزینههای ثابت و متغیر فروشگاه را پوشش دهید. اگر جریان نقدی و سرمایه در گردش شما کافی است، میتوانید به فکر مقیاس پذیری فروشگاه خود باشید.
نشانه ششم: تیم و ابزارهای مناسب در اختیار دارید
آخرین و حیاتیترین نشانه، آمادگی فنی و سیستمی است. تصور کنید فردا صبح ۱۰۰۰ سفارش همزمان داشته باشید:
- آیا سایت شما از کار نمیافتد؟
- آیا فرآیند ثبت سفارش، صدور فاکتور و اطلاعرسانی به انبار به صورت خودکار انجام میشود؟
- یا هنوز باید به صورت دستی به تک تک مشتریان پیام بدهید؟
یک فروشگاه آماده برای رشد، فروشگاهی است که «سیستمسازی» شده باشد. یعنی اگر شما به عنوان مدیر، یک هفته در دسترس نباشید، چرخ فروشگاه از حرکت نایستد. فرآیندها باید آنقدر شفاف و مکتوب باشند که یک نیروی جدید بتواند با یک ساعت آموزش، بخشی از کار را جلو ببرد.
اگر هنوز برای هر فروش باید به مشتری شماره کارت بدهید و فیش واریزی را چک کنید، فروشگاه شما آمادگی بزرگشدن را ندارد. ابتدا باید این فرآیندها را با یک سایت حرفهای، به شکلی درآورید که بدون دخالت دست انجام شوند. وقتی کارهای تکراری و خستهکننده به عهده ماشینها و سیستمها افتاد، ذهن شما آزاد میشود تا به بازارهای جدید، محصولات جدید و برندینگ فروشگاه اینترنتی خود فکر کنید.
وقتی فروشگاه وارد مرحله رشد میشود، مهمترین چیز این است که زیرساخت فنی عقب نماند. سیستم مدیریت محتوای سایت شما باید بتواند افزایش بازدید، سفارش، انبارداری و گزارشگیری را بدون دردسر مدیریت کند. در غیر این صورت، باید قبل از توسعه سیستم مدیریت محتوای خود را عوض کنید. به سراغ سیستمهایی بروید که با امکانات کامل مسیر را برای شما باز میکنند.
شاپفا؛ همراهی مطمئن برای راهاندازی و توسعه فروشگاههای اینترنتی
احتمالا تا اینجا متوجه شدهاید که آیا برای پیشرفت آمادهاید یا نه. با این حال، یک بار دیگر یادآوری میکنیم که شما نمیتوانید با یک دوچرخه، وارد مسابقات فرمول یک شوید! برای مقیاسپذیری، به ابزاری نیاز دارید که پابهپای رویاهای شما رشد کند.
شاپفا دقیقا همان فروشگاهسازی است که خیالتان را از بابت زیرساختها راحت میکند؛ حتی اگر فروش شما ۱۰ برابر شود. ما در شاپفا بستری را فراهم کردهایم که دغدغههای فنی را از روی دوش شما برمیدارد تا فقط روی رشد بیزینستان تمرکز کنید.
چرا برای توسعه روی شاپفا حساب کنید؟
امکانات شاپفا آن قدر زیاد است که بدون هیچ حدومرزی میتوانید فروشگاه خود را توسعه دهید:
- امکان توسعه بدون محدودیت: شما میتوانید تا بینهایت محصول و دستهبندی به سایت خود اضافه کنید؛ شاپفا با شما قد میکشد.
- سرعت، حتی در اوج ترافیک: با فعالسازی خودکار CDN، سایت شما حتی با هزاران بازدیدکننده هم مثل ساعت سریع و خودکار کار میکند.
- قابلیت اتصال به موتورهای جستجوی کالا: شاپفا با سیستم «ترب» و «ایمالز» هماهنگ است تا بتوانید محصولات خود را در این سایتها نمایش دهید و مشتریان بیشتری جذب کنید.
- مدیریت هوشمند: سیستم انبارداری پیشرفته و گزارشهای دقیق حسابداری شاپفا به شما میگوید جریان نقدیتان در چه وضعیتی است.
- وفادارسازی مشتریان: با سیستم باشگاه مشتریان شاپفا، میتوانید تعداد مشتریان وفادار خود را بیشتر کنید.
در صورتی که احساس میکنید وقتِ توسعه فروشگاهتان رسیده؛ اما سیستم فعلی دستوپای شما را بسته است، روی شاپفا حساب کنید. اگر مطمئن نیستید یا سوالی دارید، میتوانید با ما تماس بگیرید یا فرم مشاوره را پر کنید؛ کارشناسان شاپفا شما را برای ساخت یا توسعه فروشگاهتان راهنمایی میکنند.
فروشگاه خود را برای مقیاس پذیری آماده کنید
توسعهدادن یک فروشگاه اینترنتی هیجانانگیز است؛ اما این دلیل نمیشود که بیگدار به آب بزنید. باید قبل از هر کاری برای مقیاس پذیری آماده شده باشید. یعنی باید به فروش پایدار، مستمر و حاشیه سود مناسب رسیده و مشتریان وفاداری جمع کرده باشید. از همه مهمتر، باید زیرساختهای فنی را هم مهیا کنید.
اگر نشانههایی را که گفتیم، در فروشگاه خود میبینید، وقت را تلف نکنید. شما آمادهاید که از یک فروشگاه کوچک، به یک برند معتبر تبدیل شوید. در صورتی که تردید یا نیاز به مشاوره دارید، میتوانید با شماره 02167954 تماس بگیرید.
